Nie. Marksistowskie pozycje, baza, nadbudowa - wszystko to pamiętam z dzieciństwa i młodości wczesnej.

- Ale panu ciąży ta pamięć. Mnie już nie ciąży więc ja rozumuję kategoriami demokracji.

Jak zadzwoni Napieralski i powie: "Panie premierze, zapraszamy do Parlamentu Europejskiego" to pan nie odmówi?

- To rozważałem i gdyby taka propozycja była prawdopodobnie bym ją przyjął. Nie jest to jednak przedmiot moich marzeń jak u innych widzę, że przebierają nogami, bo żyć nie mogą bez Parlamentu Europejskiego.

Wróży pan, że Napieralski oznacza powrót takich ludzi jak Miller, jak Dyduch, jak Aleksandra Jakubowska?

- Nie ma w ogóle czegoś takiego, jak powrót takich ludzi. Tych ludzi, to wy m.in. media wykreowaliście na demony lewicy. Chcę zwrócić uwagę, że podział na te grupy rzekomych demonów-seniorów i tych seniorów, ale dobrych, to są wymysły wąskiej grupki salonowej na lewicy.

Ale jedne demony są w SLD, bo Janik, Szmajdziński i Nikolski są a inne demony?

- A inne demony won. Ja do nich należę.

Więc ja pytam, czy te demony, które "won" wracają?

- Nie, nie sądzę, żeby była taka formuła, żeby ktoś miał wracać i jeszcze mącić na dodatek. Wszyscy mają świadomość, i starzy i młodzi, na czym polega wyzwanie dla lewicy. Na odzyskaniu języka i pomysłów dla ludzi i na otwartości by jednoczyć się ku centrolewicy.

Czyli trzeba "z żywymi naprzód iść, po życie sięgać nowe, a nie w uwiędłych laurów liść z uporem stroić głowę".

- Głównie z żywymi, a życie niesie przyszłość.

Bardziej Napieralski wygrał czy bardziej Olejniczak przegrał?

- Wygrał Napieralski, to dla niego duże osiągnięcie.

Bo - jak twierdzą złośliwi - ma mocniejszą głowę i jeszcze mocniejszą wątrobę.

- To znowu jakieś złośliwości. Po prostu ma mniejsze doświadczenie, jeśli chodzi o państwo i funkcje państwowe. Olejniczak tu ma więcej wyczucia i wiedzy, ale wszystko jest do nadrobienia.

To skąd w takim razie triumf Napieralskiego?

- Olejniczak popełnił jakieś błędy w funkcjonowaniu wewnętrznym partii. Po prostu więcej wagi przykładał do otoczenia poza partią, uznając, że ona jest już gotowa do centrolewicowości i szerokiej formy współpracy, a zaniedbał stosunki z tą partią, od której miał mandat.

A może to jego zwroty go wykończyły? Najpierw postawił na otwarcie na centrum, potem na lewicowość.

- O tym właśnie mówię. Na dodatek robił to nieklarownie. Postawił to przed dbałością i pielęgnowaniem wewnętrznej atmosfery w partii.

Napieralski oznacza - jak pisze "Rzeczpospolita" - "szczucie na czarnych"?

- A skąd. To też taka etykieta na wszelki wypadek.

Ale Napieralski mówi o tym, że trzeba się zwrócić na lewo, że trzeba walczyć o aborcję.

- Lewica zawsze powinna być antyklerykalna. To jest mój pogląd a ja nie jestem wrogo nastawiony.

Zawsze antyklerykalna? Józef Oleksy to mówi? Seminarzysta?

- Tak. Zawsze wtedy, kiedy duchowieństwo i Kościół wykraczają poza swoje pole działania. To jest oczywiste w europejskiej lewicy.