Bohdan Butenko skończy jutro 80 lat

Bohdan Butenko, ilustrator i grafik, nazywany prekursorem polskiego komiksu, skończy we wtorek 80 lat. Jest twórcą postaci Gapiszona, Kwapiszona, Gucia i Cezara, ilustratorem wielu książek dla dzieci i autorem scenografii do programu Kabaret Starszych Panów.

Jedną z najsłynniejszych postaci stworzonych przez Butenkę jest Gapiszon - komiksowy bohater w charakterystycznej czapeczce z pomponem. Gapiszon powstał jako postać rysowana na żywo w programie telewizyjnym w 1957 roku, potem jego przygody drukowane były też w piśmie "Miś" i w książkach.

Reklama

"On jest jak bogowie greccy - zawsze w tym samym wieku. Tak jak oni, jest ponadczasowy. Choć troszkę się zmienił. Na początku miał krótkie spodenki, teraz ma dżinsy, początkowo miał trampki, teraz adidasy.

Jak się urodził, w telewizji, nie miał nic na głowie, potem w jednym odcinku miał berecik z antenką, a teraz już zawsze czapkę z pomponem. Urodził się na początku listopada - było zimno, dostał więc szybko czapkę. To wyjaśnienie uważam za wiążące" - mówił w wywiadzie dla portalu Qlturka w 2009 roku Butenko.

"Kiedy zacząłem robić pierwsze ilustracje do książek, były obawy, czy to nie za daleko posunięta fantazja, czy będą zrozumiałe dla dzieci. Zrobiono eksperyment - pani redaktor wzięła tekst, rysunki i pojechała do szkoły, do odpowiednich wiekowo dzieci.

I o czym się przekonała? Okazało się, że moja fantazja, uznawana za wybujałą, przesadną, jest właściwie bardzo skromną fantazją w porównaniu z fantazją dziecięcą" - wspominał artysta.

Butenko urodził się 8 lutego 1931 roku w Bydgoszczy. Spędził tam jednak tylko 8 lat, bo w październiku 1939 r. - miesiąc po wybuchu II wojny światowej - przeniósł się do Warszawy, gdzie mieszka do dzisiaj.

W 1955 r. ukończył warszawską ASP. Dyplomu bronił w pracowni Jana Marcina Szancera, wykonując ilustracje do książki pt. "Opowieść o tulskim mańkucie i stalowej pchle" (autor: Mikołaj Leskow).

W roku 1955 Bohdan Butenko został redaktorem artystycznym wydawnictwa Nasza Księgarnia. Pracował tam prawie 10 lat. W 1956 r. rozpoczął ilustrowanie książek różnych pisarzy, m.in. Edmunda Niziurskiego, Hanny Ożogowskiej, Jana Brzechwy; był też autorem własnych, kultowych produkcji.

Do najbardziej znanych należą: "Pierwszy! Drugi!! Trzeci!!!" (1975), "Pyś, czyli wiadukt nad chaszczami" (1998), "Bałwanka Gapiszona" (2001), "Gapiszon i krokodyl" (2003), "To ja, Gapiszon" (2003), "Krulewna Śnieżka" (2008) oraz wiele innych, w tym cykl o Kwapiszonie.

Współpracował z wieloma wydawcami oraz z czasopismami dla dzieci i młodzieży - "Misiem", "Płomyczkiem", "Płomykiem", "Świerszczykiem". Jego ilustracje pojawiały się także w "Świecie Młodych". Dużym przedsięwzięciem Butenki było stworzenie scenografii do Kabaretu Starszych Panów.

Artysta stworzył też wiele plakatów do filmów, m.in. do "Rodziny Leśniewskich" (1981) z Krystyną Sienkiewicz i Krzysztofem Kowalewskim, do filmu włosko-francuskiego "W pełnym słońcu" (1969) z Alainem Daloinem i Marie Laforet, francuskiego filmu "Kobieta i mężczyzna" Claude'a Leloucha (1966).

Jedna z ostatnio wydanych książek zilustrowanych przez Bohdana Butenkę to "Zielone pomarańcze, czyli PRL dla dzieci" (2010) autorstwa Anety Górnickiej-Boratyńskiej, która postanowiła przybliżyć dzisiejszym młodym czytelnikom czasy swojego dzieciństwa i dzieciństwa ich rodziców, a więc lata 70. i 80.

Butenko jest laureatem wielu nagród. Kilkakrotnie - m.in. w 1970, 1988, 1990, 2009 r. - otrzymywał nagrody w konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek na Najpiękniejszą Książkę Roku.

W 2006 roku został laureatem dorocznej nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 1 lutego br. Butenko został laureatem Nagrody Specjalnej Fundacji "ABCXXI - Cała Polska czyta dzieciom" za całokształt twórczości.

INTERIA.PL/PAP

Reklama

Najlepsze tematy

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje