​Czy twoje dziecko jest uzależnione od telefonu?

Rodzice mogą mieć trudności z rozróżnieniem u swoich nastoletnich dzieci uzależnienia od telefonów od odpowiedniego korzystania z nich - pisze na łamach "The New York Times" pedagog Ana Homayoun.

Po tym, jak dwaj inwestorzy firmy Apple zaapelowali do producenta, by włączył się do walki ze zjawiskiem uzależniania się dzieci od telefonów, wielu rodziców może się zastanawiać: skąd mam wiedzieć, czy moje dziecko jest uzależnione od smartfonu? I jak mogę temu zapobiec?

Reklama

Istnieją powody do niepokoju. Badanie przeprowadzone w 2016 roku przez Common Sense Media wykazało, że połowa nastolatków czuła się uzależniona od swoich urządzeń, a 78 procent sprawdzało je co najmniej co godzinę. 72 procent nastolatków odczuwało presję, aby natychmiast reagować na wiadomości tekstowe, powiadomienia i wiadomości z mediów społecznościowych. Raport Pew Research Center z 2015 roku wykazał z kolei, że 73 procent osób w wieku od 13 do 17 lat miało swoje własne smartfony lub miało do nich dostęp, a 24 procent stwierdziło, że jest online "prawie stale".

Spędziłam ostatnie 15 lat pomagając nastolatkom w organizacji i zarządzaniu czasem. Wielu rodziców tych nastolatków, z którymi pracuję, kłóci się ze swoimi dziećmi z powodu używania przez nie smartfonów. Ale jednocześnie doceniają wygodę, dzięki której są w kontakcie ze swoimi dziećmi i potencjalne korzyści związane z bezpieczeństwem. W dobie socjalizacji poprzez media społecznościowe nastolatki korzystają z komunikatorów internetowych, aby być w kontakcie z przyjaciółmi i tworzyć społeczne relacje, z których niektóre mogą być naprawdę pozytywne.

Kiedy jeden z uczniów ze szkoły średniej, z którym pracowałam, złamał jesienią ubiegłego roku kark, grając w piłkę nożną, jego smartfon stał się kluczowym środkiem łączności nie tylko z przyjaciółmi, ale też innymi osobami, którzy odnieśli kiedyś podobne obrażenia. Po obejrzeniu filmów na YouTube o innych osobach, które powróciły do zdrowia, udało mu się z nimi skontaktować za pośrednictwem Messengera na Facebooku. Te rozmowy okazały się dla niego niezwykle pomocne.

- Zamiast nadmiernie skupiać się na powszechnym używaniu smartfonów przez nastolatków, ważne jest, aby zastanowić się, jakie konkretne aplikacje ma na smartfonie twoje dziecko i w jaki sposób ich używa - powiedziała Katie Davis, adiunkt na Uniwersytecie Waszyngtońskim i współzałożycielka "UW Digital Youth Lab", którego badania odkrywają rolę nowych technologii w osobistym, społecznym i akademickim życiu młodych ludzi. 

Rodzice, którzy próbują kontrolować swoje dzieci, mogą mieć trudności z odróżnieniem niewłaściwych zachowań od właściwego użytkowania telefonów, zwłaszcza, odkąd nastolatki używają swoich urządzeń zarówno w szkole, jak i w czasie wolnym.

U niektórych nastolatków ciągła potrzeba otrzymywania powiadomień czy wiadomości może wywołać lęk przed tym, że coś ich omija. Zjawisko te nazywane jest FOMO (ang. Fear of Missing Out).I chociaż nie ma jeszcze oficjalnego medycznego rozpoznania "uzależnienia od smartfonów" jako choroby lub zaburzenia, termin ten odnosi się do zachowań obsesyjnych, które zakłócają przebieg codziennych czynności i odzwierciedlają te podobne do nadużywania substancji odurzających.

Oto kilka pytań, które należy więc sobie zadać: Czy nastrój twojego nastolatka zmienia się nagle, a dziecko staje się mocno zaniepokojone, drażliwe, rozzłoszczone albo agresywne, gdy zabierasz mu telefon lub gdy z innych powodów nie może go używać? Czy twój nastolatek wagaruje albo nie uczestniczy w spotkaniach z kolegami z powodu czasu, który spędza z telefonem w ręku? Innym sygnałem ostrzegawczym jest to, gdy dziecko spędza na smartfonie tyle czasu, że wpływa to na jego higienę osobistą i codzienne czynności (przede wszystkim sen).

- Kłamanie, ukrywanie się i łamanie rodzinnych zasad, żeby tylko spędzać więcej czasu na smartfonie, może być powodem do niepokoju - powiedziała Hilarie Cash, psychoterapeutka i dyrektor kliniki restart w Seattle, która zajmuje się leczeniem osób uzależnionych od internetu.

Podczas swojej pracy ze studentami odkryłam, że nawet nastolatki, którzy chcą ograniczyć korzystanie z telefonów, mogą mieć z tym trudności bez właściwej pomocy rodziców. Pomocne jest na pewno stworzenie dziennego i cotygodniowego "czasu offline". W przełamaniu negatywnych nawyków może też pomóc reset, np.  jeden lub dwa razy do roku znalezienie dłuższego czasu na letni obóz, rodzinny wypad albo wyprawy na świeżym powietrzu bez Wi-Fi.

Naukowcy z Korei Południowej opracowali i przetestowali kwestionariusz składający się z 10 pytań, który ma określić uzależnienie nastolatków od smartfonów. Krótka ankieta, opublikowana w czasopiśmie PLOS One w grudniu 2013 roku, zachęcała użytkowników do odpowiedzi na pytania, czy kiedykolwiek nie odrobili zadania z powodu smartfonu, czy mają trudności z koncentracją w czasie lekcji, ponieważ myślą o swoich telefonach i czy stają się niecierpliwi, gdy nie korzystają ze smartfona.

Rodzice, którzy myślą o tym, by dać swoim dzieciom smartfony, powinni robić to stopniowo, pomagając wypracować dobre nawyki i zapobiegając problemowi uzależnienia. Rodzice czasami przekazują swoje stare iPhony dzieciom, które chodzą jeszcze do szkoły podstawowej. Zachęcam rodziców do tego, aby ich dzieci najpierw korzystały ze zwykłych telefonów, aż wypracują ogólne, dobre nawyki. Dopiero potem podarujmy im smartfony.

Dzieci nie powinny od początku same decydować o korzystaniu z telefonu. To tak, jak z nauką jazdy na rowerze - na początku jeżdżą z tylnymi, dodatkowymi kółkami. Na szczęście, istnieją sposoby, by pomóc dzieciom korzystać z telefonów i rozwijać w nich lepsze nawyki. Wiele nastolatków wymaga po prostu delikatnej równowagi stworzonej dzięki rodzicielskiemu zaangażowaniu.

Zrób plan

Idealnie będzie, jeśli poświęcisz czas na omówienie odpowiedniego korzystania z telefonu, ustalenie zasad i zawarcie "rodzinnej umowy", zanim dzieci dostaną smartfony. Później może już być trudniej z wprowadzeniem zasad. Rodzinne ustalenia mogą dotyczyć np. czasu i sposobu korzystania z telefonu oraz potencjalnych konsekwencji złamania reguł. Porozumienia są bardziej skuteczne, jeśli są konsekwentnie stosowane i często się do nich wraca w miarę, jak dzieci dorastają, a na rynku stają się dostępne nowe aplikacje.

Monitoruj

Rodzice nastolatków, którzy mają smartfony, wciąż próbują zrozumieć, jak, gdzie i dlaczego ich dzieci spędzają na telefonie tak dużo czasu.

Aby zauważyć zaburzenia równowagi w korzystaniu z telefonu przez twoje dziecko, obserwuj je przez pewien okres czasu, a nie tylko przez jeden wieczór czy weekend. Przecież oglądanie serialu telewizyjnego na smartfonie, gdy dziecko czuje się chore albo ma złamane serce, to nie to samo, co kłamstwa dotyczące korzystania z telefonu przez dłuższy czas. W monitorowaniu korzystania z telefonu dziecka może pomóc Aplikacja "Moment". Pokazuje m.in. czas spędzony w każdej z aplikacji na telefonie.

Zrób sobie małą przerwę

Usługa "Family Sharing" dostępna w Apple i Google Play ma ustawienia pomagające rodzicom w monitorowaniu telefonów ich dzieci. Większość operatorów komórkowych ma też własne opcje kontroli rodzicielskiej. Urządzenia takie jak Circle i aplikacje takie jak "OurPact" dają rodzicom możliwość nadawania albo wyłączania dostępu do konkretnych aplikacji po określonej godzinie albo ustawienia "czasu wolnego" dla odpoczynku. 

Psycholog Larry Rosen, współautor książki "Rozproszony umysł: starożytne mózgi i zaawansowany technologicznie świat" (ang. The Distracted Mind: Ancient Brains in High-Tech World), który bada technologię i aktywność mózgu, powiedział, że jednym z najważniejszych kroków, jakie należy podjąć, jest pozbycie się na noc telefonu z sypialni.

Bądź wzorem do naśladowania

Oczywiście, rodzice, którzy próbują ustalić "zdrowe" wytyczne dotyczące korzystania ze smartfonów, sami mogą borykać się z podobnymi problemami, co ich dzieci. Badanie przeprowadzone przez Pew Research Center w 2015 roku wykazało, że 46 procent dorosłych Amerykanów uważało, że nie mogą żyć bez swoich smartfonów. Nastolatki nie są więc jedynymi osobami, o które należy się martwić, jeśli chodzi o uzależnienie od telefonów. Dorośli również powinni wziąć pod uwagę swoje przyzwyczajenia.

Ana Homayoun / © 2018 The New York Times

Tłum. JM

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje