Jak szybko się starzejemy?

Nie szukaj odpowiedzi na to pytanie w wirtualnych kalkulatorach. Te zwykle koncentrują się głównie na czynnikach ryzyka chorób i normalnym, naturalnym procesie starzenia, który w tajemniczy sposób przemienia dzieci w staruszków. W rzeczywistości, naukowcy wciąż polują na biologiczne wskaźniki wieku, które pozwoliłyby precyzyjnie ustalić, jak szybko przebiega proces starzenia.

I oczywiście nie chodzi tu o oznaki z gatunku tych oczywistych. Zmarszczki, na przykład, często mają więcej wspólnego z ekspozycją na słońce niż starzeniem. Oznaki związane z problemami z ciśnieniem krwi są często spowodowane czynnikami niezależnymi od starzenia. Jednak niedawno naukowcy zidentyfikowali szczególnie trafne wskaźniki czasu, dzięki którym można odczytać, jak szybko ciało się starzeje. - To odkrycie pozwoli w dużej mierze ułatwić określanie wieku biologicznego, można je też wykorzystać w przewidywaniu i zapobieganiu chorobom związanym z wiekiem, tworzeniu nowych leków i kryminalistyce - powiedział dr Kang Zhang, założyciel i dyrektor instytutu Genomic Medicine na uniwersytecie w Kaliforni. Dążenie do prawdziwie odkrywczych biomarkerów starzenia może powiedzieć nam wiele o naszej obecnej i przyszłej kondycji zdrowotnej. Śledzenie tych indeksów przed i po rozpoczęciu nowej diety lub programu ćwiczeń, może pokazać, czy to rzeczywiście było efektywne.

Reklama

Testy wieku mogą pomóc naukowcom w ocenie ewentualnych związków, podobieństw u ludzi, którzy żyją nadzwyczajnie długo. Eksperci zajmujący się określaniem wieku są zgodni co do tego, że biomarkery określające wiek powinny przewidywać czas życia osoby w średnim wieku dokładniej niż chronologiczne dane. Ponadto, powinny one oferować spójny obraz wieku biologicznego - twierdzi dr Richard A. Miller, gerontolog z uniwersytetu w Michigan. - Bo czy 50-latkowie ze znakomitym zachowaniem funkcji układu immunologicznego mają również tendencję do np. bardzo później zaćmy, zachowania dobrego węchu i zdecydowanie późniejszego występowania osteoporozy, niskiego ciśnienie i dobrej pamięci? - dodaje retorycznie.

W badaniach przeprowadzonych w 2010 roku Miller i koledzy analizowali dokumentację medyczną 4097 kobiet, obejmującą dwie dekady, począwszy od momentu, gdy panie miały po 60 lat. Materiały analizowano biorąc pod uwagę 13 czynników, które - ich zdaniem - pozwalały najdokładniej przewidzieć śmiertelność z różnych przyczyn.

Co dziwne, czułość na kontrast - mierzony za pomocą testu zdolności oka do uwydatniania bardzo jasnych cieni na białym tle - był jednym z najbardziej proroczych wskaźników. Łącznie zebrano 13 czynników "charakteryzujących kliniczny obraz zdrowego starzenia się" u starszych kobiet. W tym roku Zhang i jego koledzy z San Diego pracowali nad raportem, z którego wynika, że pewien rodzaj molekularnego zegara starzenia jest osadzony w naszym genomie, a jego prędkość może być zmierzona za pomocą badania krwi. Ruchome części zegara składają się ze znaczników chemicznych w cząsteczkach DNA, które kontrolują, czy geny są aktywne w komórkach. Naukowcy odkryli, że wzory tych znaczników, zwane epigenetycznymi markerami, zmieniają się - przewidywalnie - wraz z wiekiem.

W badaniu opublikowanym w styczniu w Molecular Cell, naukowcy szczegółowo zanalizowali 485 tysięcy tych znaczników w komórkach krwi wśród 656 osób w wieku od 19 do 101 lat. Naukowcy odkryli, że ponad 70 tysięcy znaczników była przewidywalna. Łącznie, znaczniki te pozwoliły wyznaczyć "objawy konkretnego wieku", które "w dużej mierze nie zmieniły się przez choroby lub pochodzenie etniczne" - tłumaczy Ronald Kohanski, znawca biomarkerów starzenia w National Institute on Aging.


Spośród znaczników, które określały orientacyjny wiek chronologiczny, wybrano 71, pozwalających zmierzyć prędkość starzenia populacji. Obliczono ją, porównując znaczniki epigenetyczne z normami odpowiednimi dla danego wieku. Przykładowo - 40-latek, którego wygląd przypomina bardziej przeciętnego 50-latka niż osobę młodszą, będzie się starzał nawet 25 szybciej niż reszta. Molekularny zegar pozwolił na obserwację ciekawych wyników. U mężczyzn oznaki starzenia pojawiają się średnio o 4 procenty szybciej niż u kobiety. To by wyjaśniało dysproporcje pomiędzy długością życia kobiety i mężczyzny. Badania rzucają też nowe światło na problematykę nowotworów - zegar wskazuje, że komórki nowotworowe są średnio o 40 procent starsze niż reszta komórek, pobranych od tej samej osoby.

- Wciąż jesteśmy daleko od posiadania dogłębnej diagnostyki starzenia biologicznego - twierdzi Trey Ideka, szef genetyki przy UCSD i współautor badania prowadzonego przez Zhang. - Ale nowe dane otwierają drzwi do nowego, ekscytującego podejścia - dodaje.

David Stipp

The New York Times
Dowiedz się więcej na temat: starość | kalkulator | naukowcy | wiek | zmarszczki

Reklama

Najlepsze tematy

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje