Przejdź do głównej części strony

Nawigacja

Górne menu

Chwalebna zdrada: Rarańcza 1918

Autor informacji: Piotr Galik

Wobec fiaska planu masowego werbunku Polaków w zamian za polityczne deklaracje, Niemcy i Austro-Węgry podjęły analogiczną akcję wobec okupowanych ziem litewskich i ukraińskich. Rewolucja bolszewicka, która ostatecznie wytrąciła Rosję z szeregów Ententy, sprzyjała poparciu Berlina i Wiednia dla ruchów państwowotwórczych w Kijowie. 9 lutego 1918 roku władze Ukraińskiej Republiki Ludowej podpisały z Niemcami i Austro-Węgrami traktat pokojowy. Jednym z jego postanowień okazało się przekazanie Ukrainie ziemi chełmskiej i części Podlasia, czyli południowych obszarów dawnego Królestwa Polskiego w zamian za milion ton zboża i 50 tysięcy ton mięsa.

Ogłoszenie tej decyzji wywołało wrzenie nie tylko w Galicji. Posłowie polscy w parlamencie wiedeńskim natychmiast przeszli do opozycji, co oznaczało paraliż polityczny państwa. W geście protestu liczni urzędnicy cywilni i wojskowi narodowości polskiej złożyli dymisję, wielu odznaczonych odsyłało otrzymane ordery. W większych miastach doszło do spontanicznych demonstracji przeciwko nowemu rozbiorowi ziem polskich oraz strajków w zakładach przemysłowych. W obliczu tak zdecydowanego sprzeciwu Wiedeń wycofał kontrowersyjną deklarację, a nawet uzyskał zwrot podpisanego dokumentu traktatowego. Na uratowanie lojalności Polaków było już zbyt późno. Nawet największym zwolennikom koncepcji austro-polskiej spadły z oczu łuski.

Wrzenie nie ominęło oczywiście Polskiego Korpusu Posiłkowego. Jego żołnierze najboleśniej chyba odczuli wiarołomstwo Wiednia. Często byli oskarżani o to, że służą obcej sprawie i nie rozumieją prawdziwych powinności patriotycznych. Nagle okazało się, że z płomiennych bojowników o niepodległość stali się najemnikami cynicznego, kłamliwego zaborcy... Tego było już za wiele!

Bój pod Rarańczą

Bukowiński odcinek frontu wschodniego obsadzały w lutym 1918 roku oddziały tworzące 7. Armię austro-węgierską. Oprócz Polskiego Korpusu Posiłkowego, pozostającego w odwodzie, w skład armii wchodziły 5. Dywizja Piechoty (miejsce postoju: Czerniowce; w jej szeregach były dwa "polskie" c.k. pułki: 13. i 113.), 36. Dywizja Piechoty (w okolicach Czerniawki) oraz 2. Dywizja Kawalerii (w Starej Żuczce) i 6. Dywizja Kawalerii (w rejonie Kosowa). Oddziały polskie stacjonowały około 20 kilometrów od właściwej linii frontu. Dowództwo brygady oraz 2. i 3. Pułki Piechoty rozlokowano w Mamajowcach Nowych i Starych. W Kocmaniu, oddalonym od sił głównych o blisko 20 kilometrów, przebywał pułk artylerii. W Łużanach pod Czerniowcami kwaterowały formacje tyłowe oraz sztab Polskiego Korpusu Posiłkowego. Ośrodek zapasowy PKP znajdował się w miejscowości Bolechów, a 2. Pułk Ułanów znajdował się w bardzo odległym (ok. 250 km) Synowódzku. A zatem poszczególne oddziały Żelaznej Brygady były rozproszone na rozległym obszarze, co utrudniało podjęcie skoordynowanych działań.

Gazety z informacjami o postępowaniu władz austro-węgierskich dotarły do "karpatczyków" dnia 12 lutego 1918 roku. Kapelan brygady, ks. Józef Panaś, tak wspominał tamte smutne chwile: "Popielec przyniósł nam straszną wieść, która spadła na nas jak grom z nieba ciężko zachmurzonego. Zdradliwie do nas uśmiechnięta Austria i brutalne Prusy za zboże ukraińskie sprzedały hajdamakom nasze męczeńskie Podlasie, a rana zrobiona na ciele Królestwa Polskiego groziła samym zjawiskiem, że nastąpi dalsze rozdarcie ziem polskich, przez które Galicja Wschodnia i Lwów znajda się poza granicami Polski. Ha, trudno! Jeśli rzeczywiście jest, to jest to goły fakt ordynarnej zdrady, dokonanej na nas przez połączone mocarstwa, perfidii i gwałtu, ale ten fakt będzie ostatnia zdradą względem nas dokonaną!" .

ródło informacji: Odkrywca

więcej o:
żołnierze,
polityka,
brygada,
odcinek,
Czerniowce,
sztab,
Niemcy,
oddziały,
PKP,
generał,
niepodległość,
1917,
broń,
zdrady,
zdrada

Oceń artykuł:

zobacz ranking »
  • tak 59%
  • nie 41%
Ocen: 45
Zamknij

Dodatki

Warto przeczytać

 


Informacje dodatkowe