TK: Przepisy o zwalnianiu z policji chorych na AIDS - niekonstytucyjne

Niezgodne z konstytucją są przepisy przewidujące automatyczne zwalnianie z policji i straży pożarnej osób chorych na AIDS lub przewlekłe zapalenie wątroby - orzekł we wtorek Trybunał Konstytucyjny. Dodał, że konieczna jest pilna zmiana tych przepisów.

- Wyraźnie trzeba zaznaczyć, że Trybunał Konstytucyjny nie neguje, iż nosicielstwo wirusa HIV, chorowanie na AIDS i na przewlekłe zapalenie wątroby mają negatywny wpływ na przydatność do służby w policji i straży pożarnej. Przyczyną krytycznej oceny przepisów jest wyłącznie ich nadmierny rygoryzm i automatyzm  - powiedział w uzasadnieniu wyroku sędzia TK Wojciech Hermeliński.

Reklama

Dodał, że dotychczas osoby z takimi chorobami zawsze były uznawane za całkowicie niezdolne do służby na jakimkolwiek stanowisku, nawet jeśli to nie miało uzasadnienia medycznego i nie wynikało ze stopnia zaawansowania choroby.

Wniosek w sprawie tych przepisów - po przeanalizowaniu przypadku zwolnienia w 2009 r. z policji funkcjonariusza, u którego rozpoznano przewlekłe zapalenie wątroby - skierowała do TK w końcu czerwca Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Irena Lipowicz. Wskazała, że zgodnie z badaniami naukowymi podstawową metodą profilaktyki chorób wywołanych przez wirusy HIV bądź zapalenia wątroby nie jest ani zwalnianie nosicieli tych wirusów ze służby bądź pracy, ani ich izolowanie od społeczeństwa.

RPO zaskarżyła kilka uregulowań

RPO zaskarżyła kilka uregulowań z załącznika do pochodzącego z 1991 r. rozporządzenia dotyczącego trybu postępowania komisji lekarskich podległych szefowi MSW. Zgodnie z nimi policjanta lub strażaka uznaje się zawsze za całkowicie niezdolnego do pełnienia służby m.in. z powodu zachorowania na przewlekłe zapalenie wątroby (WZW) lub zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS).

Uznania przepisów za niekonstytucyjne chciała także Prokuratura Generalna. W stanowisku przekazanym TK także MSW przyznało, że zaskarżone przepisy nie spełniają wymogu zgodności z konstytucją, a rozporządzenie z 1991 r. "nie odpowiada aktualnemu stanowi wiedzy o przewidzianych w załącznikach chorobach i ułomnościach" i jest w dużym stopniu "aktem prawnym zdezaktualizowanym".

Ministerstwo zapewniło, że zaawansowane są już prace nad projektem nowej ustawy o komisjach lekarskich podległych MSW, który całościowo zajmie się kwestią orzecznictwa lekarskiego.

TK nie uwzględnił jednak wniosku MSW o odroczenie utraty mocy kwestionowanych przepisów. Jak wskazał w uzasadnieniu, przeciwko odroczeniu przemawia ranga naruszonych unormowań, w tym m.in. art. 30 ustawy zasadniczej odnoszący się do godności człowieka.

"Osoby zakażone na służbie nie podlegają szczególnej ochronie"

Ponadto - jak wskazał TK - rozpatrywane przepisy nie odnoszą się do okoliczności powstania chorób, podczas gdy zakażenie HIV bądź zapaleniem wątroby może być "bezpośrednim rezultatem służby w policji lub straży" i podejmowanych przez funkcjonariuszy interwencji. - Tymczasem osoby zakażone na służbie nie podlegają szczególnej ochronie i są bez żadnych skrupułów usuwane z policji i straży  - mówił Hermeliński.

Sędzia zaznaczył też, że TK dostrzega ryzyko znacznego przedłużenia się prac legislacyjnych nad nową ustawą, zaś obowiązujące od ponad 20 lat rozporządzenie nie było systematycznie analizowane i aktualizowane mimo licznych zmian w wiedzy medycznej. - Konieczna jest pilna, punktowa nowelizacja rozporządzenia w kierunku wskazanym w sentencji wyroku TK. Dokonane w ten sposób prowizoryczne zmiany będą zapewniały poszanowanie godności funkcjonariuszy w okresie przed wejściem w życie ewentualnej ustawy - powiedział.

MSW podkreślało już wcześniej, że obecnie przyjęto praktykę przenoszenia policjantów i strażaków chorych na AIDS lub przewlekłe zapalenie wątroby na stanowiska, które nie wiążą się z udziałem w akcjach.

Według danych resortu od 2009 r. w policji odnotowano jeden przypadek nosicielstwa HIV oraz ok. 10 przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu B lub C.

W listopadzie 2009 r. Trybunał Konstytucyjny zajmował się już jednym z aspektów tego problemu. Orzekł wówczas, że przepis powodujący automatyczne wykluczenie ze służby w policji osoby, u której stwierdzono nosicielstwo HIV (ale jeszcze nie zachorowanie na AIDS), jest niezgodny z konstytucją.

Dowiedz się więcej na temat: Trybunał Konstytucyjny | prawo | AIDS

Reklama

Najlepsze tematy

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje