Odszedł Franciszek Duszeńko

Piątek, 11 kwietnia 2008 (18:53)

Wybitny polski rzeźbiarz Franciszek Duszeńko, autor pomników m.in. w Treblince i Bohaterów Westerplatte zmarł w piątek w Gdańsku. Miał 83 lata.

Zdjęcie

/ 
Jego autorstwa Pomnik-Mauzoleum w Treblince II, na terenie byłego hitlerowskiego obozu zagłady, składający się 8-metrowego postumentu z płaskorzeźbami, 10 granitowych słupów, na których umieszczono nazwy państw, z których Żydzi ponieśli tu męczeńską śmierć, oraz 17 tysięcy głazów z nazwami miejscowości, z których pochodziły ofiary - jest oceniany jako jedno z najlepszych osiągnięć sztuki martyrologicznej.

- Pomnik Pamięci Ofiar Obozu Zagłady w Treblince ma niezwykłą siłę ekspresji, jest najdoskonalszym przykładem rzeźby pomnikowej memorialnej, ucieleśnieniem idei Profesora, jego rozumienia rzeźby i przestrzeni - powiedziała prof. Ludmiła Ostrogórska, uczennica zmarłego profesora, obecnie prorektor Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku.

Reklama

Prof. Franciszek Duszeńko - artysta rzeźbiarz urodził się w 1925 roku w Gródku Jagiellońskim koło Lwowa. W czasie II wojny światowej był żołnierzem Armii Krajowej w służbie łączności okręgu działania Lwów, inspektoratu Gródek Jagielloński. Aresztowany we Lwowie, był więźniem hitlerowskich obozów koncentracyjnych Gross- Rosen i Sachsenhausen-Oranienburg.

Po wojnie studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku (od 1996 r. - ASP) u prof. Mariana Wnuka, uzyskując dyplom z rzeźby w 1952 r. W latach 1952 - 1962 artysta brał czynny udział w odtwarzaniu zniszczonych w czasie wojny obiektów rzeźbiarskich Gdańska wraz z prof. St.Horno-Popławskim, prof. Alfredem Wiśniewskim i prof.Adamem Smolaną. Starówka swój dzisiejszy zabytkowy charakter zawdzięcza między innymi tym rzeźbiarzom.

Duszeńko pracę pedagogiczną rozpoczął w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w 1952 r., w latach 1960-1964 pełnił funkcję dziekana Wydziału Rzeźby, w latach 1981-1987 był rektorem uczelni. "Był rektorem w czasach Solidarności, a potem wybrany na kolejną kadencję pomógł studentom i uczelni przetrwać trudny okres stanu wojennego - wspomina prof. Ostrogórska.

W latach 1987-1996 prof. Duszeńko kierował Katedrą Rzeźby i Rysunku. Przez długie lata prowadził też Pracownię Rzeźby na Wydziale Rzeźby. Na prośbę władz gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych sprawował jeszcze do roku 2001 r. opiekę nad przygotowującymi dyplom młodymi rzeźbiarzami.

- Był świetnym pedagogiem, wrażliwym człowiekiem. Szanował indywidualność studentów, ich różnorodne talenty. Był dla nas wielkim autentycznym autorytetem. Z jego pracowni wyszli m.in tacy artyści jak Zdzisław Pidek , Grzegorz Klaman, a wielu jego studentów to dzisiejsi pracownicy naukowi Wydziału Rzeźby ASP - powiedziała prof. Ostrogórska.

Jest autorem pomników Pamięci Ofiar Obozu Zagłady w Treblince ( wspólnie z A.Hauptem), Bohaterów Westerplatte (wspólnie z A.Hauptem i H. Kitowskim), Polskich Artylerzystów w Toruniu. W latach 1986-1987 przygotował projekt rewitalizacji miejsca pamięci narodowej Westerplatte.

INTERIA.PL/PAP