Łza w oku historii, czyli Ratno Dolne

W powiecie kłodzkim, przy drodze prowadzącej ze Ścinawki Średniej w stronę Radkowa, znajduje się miejscowość Ratno Dolne. Turyści rzadziej tam zaglądają, bo okolica wydaje się mało zagospodarowana, przez co mniej atrakcyjna. Nie wiedzą, co tracą. Bowiem Ratno to prawdziwa perła. Niestety, zmarnowana przez ludzką próżność i głupotę…

Ratno Dolne (niem. Niederrathen) to bardzo stara miejscowość, co widać, gdy się przez nią przejeżdża. Jej początki zapewne są związane z istniejącym tu grodem. Sama nazwa: Rathen może na to wskazywać, gdyż zawiera w sobie określenie podobne do czeskiego: hradek, czyli gródek.

Reklama

Wzgórze, na którym wznoszą się obecnie ruiny pałacu, jest naturalnym miejscem obronnym. To wysoka skarpa nazywana przez miejscowych "Ptak" (od nazwiska ostatniego właściciela pałacu w Ratnie Dolnym), która góruje nad rzeką Pośną. Jednakże informacje na temat powstania zamku są nieco poplątane, przez co trudno się w nich połapać.

Pałac i jego właściciele

Nazwanie Ratna Górnego pałacem, jest mało precyzyjne. Dlaczego? Bo początki tego miejsca sięgają średniowiecza. A wówczas nie budowano pałaców, a jedynie obronne zamki. Wybierano odpowiednie miejsce (zazwyczaj wysokie wzniesienie górujące nad okolicą), stawiano kamienne mury i wzmacniano ich walory obronne. Dokładnie tak było w Ratnie Dolnym. Mowa o XIII, a może nawet XI w., bowiem niewykluczone, że już w XI w. istniał tu drewniany, należący do Czechów, gródek, ulokowany na trakcie z Kłodzka (niem. Glatz) do Broumova. W XIII w. zapewne istniał już murowany zamek z kamienną wieżą. Nie wiadomo jednak, kto był jego właścicielem.

Zazwyczaj podaje się, że zamek powstał w 1 poł. XIV w. (pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1347 r.). Podobno był wtedy własnością Heinricha von Muschzina (z rodu, który później używał nazwiska von Mosch). Jego rodzina od XIII w. była związana z Ziemią Kłodzką oraz z obszarem Łużyc. Zarówno linia kłodzka, jak i łużycka już nie istnieją. Pierwsza wygasła w XVII w., a druga w XVIIII. Oprócz zamku w Ratnie rodzina Muschzin (Mosch) w latach 1361-1622 była także właścicielem zamku w Gorzanowie (niem. Grafenort) niedaleko Kłodzka, który obecnie powoli podnosi się z ruin. Być może po śmierci Heinricha, lub jego potomka, zamek w Ratnie zmienił właścicieli.



Małe rycerskie państewko

Wiadomo, że od 1388 r. znalazł się w rękach rodu von Pannwitz (Panowice). W różnych opisach historii zamku padają jednak różne daty: 1347, 1368 lub 1377. Nazwisko nabywcy jest jedno - Tyczo von Pannwitz. Ten stary szlachecki ród, którego początki giną w mrokach zamierzchłych czasów, pochodził z okolic Budziszyna (niem. Bautzen) i był pochodzenia serbołużyckiego. W 1326 r. osiedlili się koło Trzebnicy (niem. Trebnitz) w miejscowości, która obecnie nosi nazwę Paniowice.

Nieco później kupili zamek w Ratnie Dolnym. Nie bez powodu. Na wiele lat związali się z Ziemią Kłodzką, pełniąc w latach 1341-1588 funkcje burgrabiów kłodzkich, służąc Luksemburgom, królom czeskim i austriackim Habsburgom. W 1368 r. stworzyli w Kotlinie Kłodzkiej małe rycerskie państewko. Kawał wielkiej, europejskiej historii.

Skonfiskowane dobra

Natknąłem się na informację, że od 1430 r. właścicielem majątku i zamku w Ratnie Dolnym był F. von Hag. Nie wiem, czy to prawda. W 1486 r. wymienia się już kolejnego pana na Ratnie, Zbynka Bochowicza, koniuszego u księcia Henryka I Podiebradowicza (1448-1498), księcia ziębickiego i hrabiego kłodzkiego, bliskiego współpracownika króla czeskiego Władysława II. Koniuszy na zamku? Hmm... Ponadto Henryk I Podiebradowicz nabył Księstwo Ścinawskie dopiero w 1497 r., więc coś tu nie pasuje. Potem kolejne zmiany właścicieli: baron von Sparr i Mathias Dannisch von Hannsdorf. To sugeruje, że Pannwitzowie nie byli już właścicielami zamku w Ratnie Dolnym.

Fakt, podaje się, że z powodu udziału w spisku przeciwko królowi Przemysławowi II Ottokarowi ich dobra zostały skonfiskowane. Jest tylko mały problem. Przemysław II Ottokar z dynastii Przemyślidów był władcą Czech w latach 1253-1278. Znowu coś się nie zgadza... Bardziej prawdopodobne jest, iż Pannwitzowie spiskowali przeciwko królowi czeskiemu Władysławowi II (panował w Czechach w latach 1471-1516), co źle się dla nich skończyło - na przełomie XV i XVI w. stracili swój zamek w Ratnie Dolnym

Reklama

Najlepsze tematy

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy