Rozwiązanie zostały zaznaczone na zielono:

Wskazówki do wypracowań

Na podstawie podanych fragmentów komedii Moliera "Świętoszek" scharakteryzuj głównego bohatera oraz omów postawy Orgona, Kleanta i Elmiry wobec tytułowej postaci.

Wstępne rozpoznanie całości utworu i wskazanie miejsc w rozwoju akcji sztuki, z których pochodzą podane fragmenty, a także znajomość bohaterów, ułatwią rozwinięcie tematu.

W akcie I, w rozmowie Orgona, gospodarza domu, w którym mają miejsce omawiane wydarzenia, ze szwagrem Kleantem (choć panowie nazywają się braćmi, Kleant jest bratem żony Orgona - należy uważać, by nie popełnić błędu merytorycznego), przedstawiona nam zostaje raczej różnica w postrzeganiu Tartuffe'a, niż obiektywna charakterystyka świętoszka. Więcej dowiadujemy się o osobach mówiących, niż o osobie, o której się mówi, ponieważ jednak Kleant nie zna Tartuffe'a osobiście, budujemy sobie obraz świętoszka na podstawie opowieści Orgona: jest to ideał chrześcijanina. (przykłady pobożnych zachowań zaczerpnięte z tekstu) Szczególnym zainteresowaniem Tartuffe'a cieszy się żona Orgona, Elmira - poczciwy Orgon nie zdaje sobie sprawy z dwuznaczności tej sytuacji.

Pomocą w analizie podanych fragmentów będzie też historyczny kontekst sztuki: napisana została na zamówienie Ludwika XIV jako satyra na fałszywą pobożność, a następnie przez tego samego króla zakazana.

Na podstawie podanego fragmentu utworu Hanny Krall "Zdążyć przed Panem Bogiem" przedstaw przemyślenia Marka Edelmana o możliwościach godnego życia w czasach Zagłady i różnych poglądach na temat godnej śmierci.

Krótka charakterystyka postaci Marka Edelmana i sytuacji historycznej, której dotyczą jego wspomnienia (okupacja hitlerowska, powstanie w warszawskim getcie, holocaust) będzie dobrym kontekstem do analizy jego rozważań o tym, jak zachować godność w czasach pogardy.

By w pełni zrozumieć postawę amerykańskiego profesora i uwidocznić kontrast pomiędzy nim a Edelmanem, a - co za tym idzie - między amerykańskim żołnierzem, za którym stoi machina wojenna jego ojczyzny, a żydowskim bojowcem, wspieranym najwyżej przez kilkuset członków ruchu oporu, można też odwołać się do kontekstu II wojny światowej w ogóle.

Wszystkie omawiane w tekście zajścia dotyczą jednak pojedynczych ludzi i na ich indywidualnych doświadczeniach i odczuciach należy się skupić (spokój idących na Umschlagplatz, likwidacja getta, upokorzenie Żyda na beczce). Warto podkreślić, że ani postawa aktywna, śmierci z bronią w ręku (amerykański profesor, "Adam"), ani postawa godna, lecz zrezygnowana, którą przyjęli mieszkańcy getta, nie są szczególnie wyróżnione czy podane jako przykład do naśladowania.

W wypadku tak granicznych doświadczeń takich rozstrzygnięć być nie może. Nawiązanie do znaczenia tytułu reportażu Hanny Krall będzie dobrym kontekstem dla porównania obu postaw. Można też wspomnieć o ludzkich próbach nadawania sensu śmierci (czy to z bronią w ręku, czy bez), aby łatwiej ją było przyjąć i może nawet zaakceptować.

Arkusz egzaminacyjny z języka polskiego możesz pobrać TUTAJ

Jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o rozwiązaniach zadań maturalnych, które będziemy codziennie publikować na naszych stronach, dołącz do nas na Twitterze lub Facebooku. Tam na bieżąco informujemy o nowościach w naszym serwisie maturalnym.