IPN ujawnia: "Dość tej zabawy z Popiełuszką"

Dokumenty opisujące osaczanie, inwigilowanie i prześladowanie księdza przynosi opublikowana przez Instytut Pamięci Narodowej książka pt. "Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki".

Sprawę Operacyjnego Rozpracowania o kryptonimie "Popiel" - bo tak ochrzczono akcję rozpracowywania księdza - rozpoczęto najpewniej w drugiej połowie 1982 r., a więc na ponad dwa lata przed zabójstwem. Najpewniej, bo jej akta zachowały się w szczątkowym stanie.

Ksiądz Jerzy Popiełuszko był inwigilowany przy pomocy co najmniej czterech tajnych współpracowników. Wśród nich byli duchowni - tu szczególnie aktywny był ksiądz Michał Czajkowski (TW "Jankowski"), a także osoby świeckie, jak np. blisko współpracujący z kapłanem działacz KPN Tadeusz Stachniak (TW "Miecz" i "Tarcza"). Księdza osaczano, podsłuchiwano, próbowano wiązać go ze sprawami kryminalnymi, ale też wszczęto przeciwko niemu śledztwo dotyczące nadużywania swobód religijnych. Inwigilacji poddawano też jego współpracowników, np. kierowcę, któremu SB próbowała nawet podpalić mieszkanie.

Jak wynika z książki, kluczowa dla późniejszych - tragicznych - losów księdza była narada oficerów SB, która odbyła się w ostatnich dniach września 1984 r. To w jej trakcie stworzono plan "przerwania wrogiej działalności księży". W dwa tygodnie później oficerowie bezpieki po raz pierwszy próbowali zabić księdza, rzucając cegłą w przednią szybę samochodu, którym jechał. Na samo morderstwo księdza, którego dokonano 19 października, książka IPN nie rzuca nowego światła - nie podważa oficjalnej wersji jego przebiegu, nie kwestionuje dyskusyjnej dla niektórych tezy, że ksiądz Jerzy Popiełuszko zginął w dniu porwania - pobity, a następnie wrzucony do Wisły z tamy pod Włocławkiem.

Do porwania duchownego doszło 19 października 1984 r. Proces sprawców zabójstwa zakończył się rok później przed sądem w Toruniu. Skazano trzech funkcjonariuszy IV Departamentu MSW, zajmującego się zwalczaniem Kościoła katolickiego. Grzegorz Piotrowski dostał 25 lat, Leszek Pękala - 15, Waldemar Chmielewski 14, a ich zwierzchnik Adam Pietruszka - 25. Sprawcy nie odbyli wymierzonych kar w całości, bo objęła ich amnestia. Najdłużej, bo 15 lat, w więzieniu był Piotrowski.