Jerzy Giedroyc i Dziupla Kultury

W Światowym Dniu Książki - 23 kwietnia 2008 roku o godz. 12.00 - w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego zostanie otwarta wystawa Jerzy Giedroyc i Dziupla Kultury.

Prezentacja została przygotowana przez Towarzystwo Opieki nad Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu i Bibliotekę Uniwersytetu Łódzkiego.

Reklama

W 1946 roku Jerzy Giedroyc, Zofia i Zygmunt Hertzowie i Józef Czapski stworzyli Instytut Literacki. Uważali oni, że walkę z ideologią komunistyczną można wygrać przede wszystkim na obszarze kultury tj. literatury, filozofii, historii, nauki, sztuki - słowem, tych dziedzin, które kształtują wierzenia zbiorowe i postawy jednostek. Od 1947 roku ukazywał się miesięcznik Kultura, przeznaczony dla nowej polskiej emigracji politycznej oraz dla czytelników w samej Polsce, do których trzeba było próbować dotrzeć wbrew komunistycznej cenzurze. Pismo skupiło czołowych pisarzy i intelektualistów polskiego uchodźstwa, a także - publikujących często pod pseudonimami autorów krajowych. W ramach utworzonej w 1953 roku serii Biblioteki Kultury - do dnia śmierci Zofii Hertz w czerwcu 2003 roku - ukazały się 523 tomy. W 1962 roku powstały Zeszyty Historyczne - dokumentujące najnowsze dzieje Polski. Przez wiele lat ten niewielki zespół ludzi "tworzył Polskę" dla przyszłych pokoleń.

W historii Instytutu Literackiego i Kultury Zofia i Zygmunt Hertzowie - przedwojenni mieszkańcy Łodzi - odegrali decydującą rolę. Jak mówił Jerzy Giedroyc, Kultura nie mogłaby bez nich zaistnieć i przetrwać.

Zofia Hertz stała się główną bohaterką tej historii nie tylko dzięki swej energii, ale również całkowitemu oddaniu się sprawie i gotowości wzięcia na siebie zawiązanego z tym ryzyka. Zajmowała się stroną administracyjną i wydawniczą, tłumaczyła teksty, w latach 1962-1986 prowadziła w "Kulturze stałą rubrykę Humor krajowy. Po śmierci Jerzego Giedroycia (14 września 2000) kierowała Instytutem Literackim. Kontynuowała edycję "Zeszytów Historycznych.

Zygmunt Hertz postawił na służbę Kultury swą pracowitość i ciekawość ludzi. Był "ministrem do spraw Polaków". Załatwiał zaproszenia i stypendia. Opiekował się Hłaską, Polańskim i mnóstwem innych osób, które przewinęły się przez dom Kultury. Po jego śmierci w 1979 roku Instytut Literacki ustanowił corocznie przyznawaną Nagrodę Literacką im. Zygmunta Hertza. Jej laureatami byli m.in. M. Brandys, Rymkiewicz, Jastrun, Wilk, Różewicz, Szaruga. W styczniu 2008 roku minęła 100. rocznica urodzin Zygmunta Hertza.

W we wnętrzach Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego do 19 maja 2008 roku będzie można poznać dorobek literacki tej najbardziej znanej instytucji emigracyjnej. O tytułowej Dziupli Kultury pisał Jerzy Giedroyc:

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy