Dwa polskie archiwalia na liście UNESCO

W czwartek w Warszawie miało miejsce wręczenie certyfikatów potwierdzających wpisanie na listę światową Programu UNESCO "Pamięć świata" dwóch archiwaliów znajdujących się w zbiorach polskich: Archiwum Komisji Edukacji Narodowej oraz Kodeksu Supraskiego.

Decyzja o wpisaniu polskich archiwaliów na listę UNESCO zapadła w sierpniu.

Reklama

Certyfikaty zostały wręczone przedstawicielom instytucji przechowujących wpisane na listę dokumenty - dyrektorowi Archiwum Głównego Akt Dawnych Hubertowi Wajsowi, dyrektorowi Biblioteki Narodowej w Warszawie Tomaszowi Makowskiemu, dyrektorowi Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie dr Karolinie Grodziskiej, Kierownikowi Archiwum i Zbioru Rękopisów krakowskiej Biblioteki Książąt Czartoryskich Januszowi Nowakowi oraz dyrektorowi Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego dr Krzysztofowi Stopce.

Uczestniczący w uroczystości minister kultury i dziedzictwa narodowego Kazimierz Michał Ujazdowski ocenił, że rok 2007 to "dobry rok polskiej obecności w świecie wartości i działań UNESCO". Podkreślił, że oprócz tegorocznego wpisu polskich archiwaliów na listę światową "Pamięć świata", Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO podjął decyzję o zmianie nazwy b. obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. "To dało możliwość przeciwstawiania się informacjom o "polskich obozach śmierci" - przypomniał Ujazdowski.

Minister edukacji narodowej Ryszard Legutko podkreślił natomiast, że nazwa programu UNESCO "pamięć świata" to "nazwa bardzo zacna, ale czegoś takiego jak pamięć świata nie ma". "Jest zbiór rozmaitych zapisów pamięciowych przeszłości" - uznał Legutko. Przykładami takich zapisów są - jak ocenił - m.in. wpisane na listę UNESCO archiwalia.

Przeor klasztoru prawosławnego w Supraślu ojciec Gabriel Giba ocenił, że Kodeks Supraski wpisany na listę "Pamięć świata" jest "zabytkiem klasy światowej". "Zaliczany jest do najstarszych i najcenniejszych na świecie zabytków języka i piśmiennictwa słowiańskiego; jest też nieocenionym źródłem do badań nad językiem starocerkiewno-słowiańskim" - mówił.

Kodeks Supraski, powstał na początku XI wieku na terenie wschodniej Bułgarii, a odkryty został przez prof. Michała Bobrowskiego w 1823 roku w klasztorze bazylianów w Supraślu. Nie wiadomo w jakich okolicznościach kodeks opuścił Bułgarię. Jedna z wersji mówi o podarowaniu Kodeksu klasztorowi supraskiemu w XVI wieku przez fundatora monasteru Aleksandra Chodkiewicza.

Kodeks ma 285 kart - największa jego część (151 kart) przechowywana jest w Bibliotece Narodowej w Warszawie. Część druga (118) kart znajduje się w Bibliotece Uniwersytetu w Lublanie, a fragment (16 kart) - w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej w Sankt Petersburgu. Kodeks napisany jest cyrylicą; zawiera 27 żywotów świętych i 22 nauki ojców Kościoła przeznaczonych na miesiąc marzec, a także jedną modlitwę.

Trzy części Kodeksu przechowywane są w Bibliotece Narodowej w Warszawie, w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej w Petersburgu oraz w Słoweńskiej Bibliotece Narodowej i Uniwersyteckiej w Lublanie.

Drugi z archiwaliów wpisanych na listę UNESCO - Archiwum Komisji Edukacji Narodowej (KEN) - przechowywany jest w czterech polskich instytucjach - Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie, Bibliotece Naukowej PAU i PAN w Krakowie, Bibliotece Książąt Czartoryskich w Krakowie oraz Archiwum UJ.

Akta KEN obejmują obfitą - mimo strat w czasie II wojny światowej - dokumentację. Są to zarówno dokumenty rękopiśmienne jak i drukowane, a wśród nich projekty, memoriały, korespondencja, mapy, instrukcje, prace naukowe i podręczniki z okresu od utworzenia Komisji przez Sejm w 1773 roku do roku 1794.

Na Archiwum KEN składa się zbiór dokumentów będących zapisem pierwszej w Europie wielkiej reformy nauczania, zrywającej ze średniowiecznym systemem szkolnictwa - stworzono wtedy system trójstopniowej edukacji publicznej (szkoły powszechne, średnie i wyższe), obejmujący młodzież obojga płci. W dokumentach występują m.in. liczne praktyczne wskazówki, zalecenia adresowane do szkół, nauczycieli, wizytatorów oraz inicjatywy edukacyjne.

Międzynarodowa Lista UNESCO "Pamięć Świata" gromadzi obecnie 158 dokumentów i kolekcji.

Oprócz dwóch nowo wpisanych, znajduje się na niej pięć innych polskich obiektów: autograf dzieła Mikołaja Kopernika "De revolutionibus" przechowywany w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie, akt Konfederacji Generalnej Warszawskiej z 1573 roku (Archiwum Główne Akt Dawnych), rękopisy Fryderyka Chopina w zbiorach Biblioteki Narodowej i Towarzystwa im. Fryderyka Chopina w Warszawie, podziemne archiwum getta warszawskiego (tzw. Archiwum Ringelbluma - Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie) oraz tablice 21 Postulatów Gdańskich z Sierpnia 1980 (Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku) wraz z kolekcją "Narodziny Solidarności", przechowywaną w Ośrodku KARTA.

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje