Wszystkich Świętych 2010

Stary Cmentarz w Łodzi

Siedem zabytkowych obiektów sztuki nagrobnej odnowiono w ostatnim roku za środki zebrane podczas dorocznej kwesty na najstarszej w Łodzi nekropolii - Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej. Na tym trójwyznaniowym cmentarzu pochowani są ewangelicy, wyznawcy prawosławia i katolicy.

Od 16 lat fundusze na renowację zabytków nekropolii zbierane są podczas kwesty, która odbywa się na cmentarzu w okresie Wszystkich Świętych. W ubiegłym roku udało się zebrać ponad 83 tys. zł, za które odrestaurowano siedem zabytków - cztery na części katolickiej, dwa na części protestanckiej i jeden - na prawosławnej.

Reklama

- Były to bardzo kosztowne i trudne konserwatorsko prace - powiedział prezes Towarzystwa Opieki nad Starym Cmentarzem, Cezary Pawlak. Wśród odrestaurowanych zabytków znalazły się m.in. pomnik małego dziecka z postacią anioła pod krzyżem, grób Leona Jaworskiego i unikatowy pomnik w stylistyce Art Deco Heleny Nowak.

Przywrócono blask monumentalnemu pomnikowi Rodziny Fischero, wykonanemu w stylistyce secesyjnej, i pomnikowi w formie krzyża z pni drzew oplecionych bluszczem, jednemu z nielicznych zachowanych zabytków na części prawosławnej.

Łódzki Stary Cmentarz powstał w latach 1855-1858. Ponieważ Łódź była wtedy już miastem wielu religii, wyznaczono odrębne części dla katolików, protestantów i prawosławnych - obecnie część katolicka zajmuje obszar 11 ha, ewangelicka - 9 ha, a prawosławna - niespełna hektar powierzchni. Na cmentarzu znajduje się niemal 600 zabytkowych i artystycznych obiektów sztuki nagrobnej, świadczących o wielokulturowej historii miasta. Prawie 200 z nich jest wpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków.

Stary Cmentarz jest miejscem pochówku przemysłowców, lekarzy, prawników, przedstawicieli starych łódzkich rodów, uczestników walk o niepodległość, ludzi zasłużonych dla rozwoju miasta, jego sztuki i oświaty.

Znajdują się tu mauzolea łódzkich rodów fabrykanckich - Grohmanów, Geyerów, Kunitzerów, Kindermannów. Najokazalszym z nich w części ewangelickiej jest neogotyckie mauzoleum zwane Kaplicą Scheiblerów, w której pochowany jest Karol Scheibler. Nad częścią katolicką dominuje neorenesansowe mauzoleum rodziny Heinzlów, wzniesione w latach 1899-1904, w której jako pierwszy spoczął Juliusz Heinzel. Na cmentarzu znajdują się też zabytkowe groby rosyjskich urzędników carskich, przedstawicieli inteligencji i artystów.

Można tu także znaleźć mogiły powstańców z 1863 r. i uczestników wojny polsko-bolszewickiej z 1920 r. W tej nekropolii pochowani są m.in. porucznik Stefan Pogonowski, jeden z bohaterów bitwy warszawskiej 1920 roku, znakomity rzeźbiarz Wacław Konopka, wybitny malarz i teoretyk sztuki z kręgu konstruktywizmu Władysław Strzemiński, aktor Leon Niemczyk oraz senator Andrzej Ostoja-Owsiany.

Jednym z najcenniejszych zabytków jest okazałe mauzoleum Karola Scheiblera wystawione w latach 1885-1888 według projektu Edwarda Lillpopa i Józefa Piusa Dziekońskiego. Ten unikalny w skali światowej zabytek wymaga natychmiastowej renowacji. Od 2003 roku przywrócono pierwotny napis, odnowiono wrota główne i boczne kaplicy, powołano Fundację na Rzecz Ratowania Kaplicy Scheiblera, wykonana została dokumentacja konserwatorska i rozpoczął się remont elementów wzmacniających wieże kaplicy; odnawiane są także elementy kamienne na zewnątrz budynku. Szacuje się, że koszt remontu wyniesie w sumie ok. 20 mln zł.

W tym roku odbędzie się już 16. kwesta na Starym Cmentarzu. Od soboty - przez trzy dni - pieniądze zbierać będą m.in. harcerze, politycy, samorządowcy, artyści, przewodnicy, dziennikarze i członkowie Towarzystwa.

Dotąd zebrano w sumie ponad 600 tys. zł. Pieniądze te, w połączeniu ze środkami samorządowymi, pozwoliły na odrestaurowanie łącznie 97 zabytków nekropolii.

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Dziś w Interii

Raporty specjalne

Rekomendacje